قوانین و ضوابط ساخت بام سبز

تاکید بر بالابردن شاخص های سلامت یکی از مهمترین دستور العمل های توسعه کلان شهرهاست. گسترش فضای سبز بلند مرتبه (روف گاردن) با کاهش آلودگی هوا، جذب آلاینده ها، حفظ منابع آبی و سلامت روانی مردم تاثیر چشمگیری بر این شاخص دارد. به خصوص که برآورد هزینه/فایده بلند مدت آن بسیار مقرون به صرفه است. اما پیش نیاز این توسعه، تصویب قوانین و تدوین دستورالعمل های اجرایی برای سازه های سبز جدید در نظام ساخت و ساز شهری است. برای آشنایی بیشتر در ادامه با اسپینگر ( espinger ) همراه باشد.

در کشورهای پیشرفته سالهاست که بر استفاده از انرژی های پاک و توجه به محیط زیست تاکید می شود. به همین دلیل ساخت روف گاردن به عنوان یک دستورالعمل اجرایی در برنامه ریزی شهری گنجانده شده است. به طور مثال در آلمان حدود ۱۰ درصد از خانه ها دارای روف گاردن هستند و یا در شهر توکیو ساختمان های جدید با متراژ بالای ۱۰۰۰ متر مربع، باید ۲۰ درصد سطح بام را به فضای سبز اختصاص دهند.

برای مطالعه بیشتر درباره روف گاردن می توانید مقاله ” روف گاردن چیست؟ “ را مطالعه نمایید.

 

قوانین ساخت بام سبز در اروپا
طراحی بام مجتمع مسکونی به عنوان فضای سبز عمومی

با وجود سابقه بالای ساخت بام سبز در دنیا، این تکنیک در دهه اخیر به صورت جدی در ایران مطرح شده است. شهرداری تهران به عنوان مرجع اصلی قوانین شهرسازی از دهه ۱۳۸۰ شروع به معرفی و تبلیغ در راستای توسعه سازه های سبز جدید کرد. و از آنجاییکه بالا بردن سرانه فضای سبز خصوصی یکی از گزینه های مهم در افزایش فضای سبز بود، قوانین تشویقی برای آن در نظر گرفته شد. که از جمله آنها دریافت عوارض کمتر، افزایش تراکم ساخت و مشوقهای مالیاتی بود.

با وجود قوانین تشویقی، قوانین دقیق و مدونی درباره ساخت و ساز بام باغ ها هنوز تدوین نشده است. پیرو شهرداری تهران، شهرداری های سایر کلان شهرهای بزرگ به صورت منطقه ای اقدام به تصویب قوانین تشویقی و ضوابط ساخت بام سبز کرده اند. به طور مثال شهرداری شیراز در سال ۱۳۹۳ و شهرداری مشهد در سال ۱۳۹۱ این مصوبات را اعلام کرده اند. در حال حاضر تقریبا همه کلان شهرهای ایران دستورالعمل مصوب در مورد بام سبز را ابلاغ کرده ، و یا تصویب آن را در دستور کار خود قرارداده اند.

مجوز ساخت بام سبز یکی از بخش های جدید در پروانه های ساختمانی است. در حال حاضر طرح بام سبز در روند گرفتن پروانه ساخت، باید به تایید شهرداری برسد، و درصوتیکه مجوز ساخت مربوط به قبل باشد، برگه دستور ساخت روف گاردن می تواند با مراجعه به شهرداری گرفته شده، و به پروانه ساخت صادر شده اضافه گردد. در این بررسی فنی باید علاوه بر مقاومت سازه ساختمان در برابر اضافه بار ناشی از اجرای روف گاردن ، نقشه های الکتریکال و مکانیکال نیز برای تاسیسات روی بام و فضای سبز طراحی و بازبینی شوند. ضمن آنکه بام سبز مانعی در تاسیسات یا خدمات شهرداری ایجاد نکرده باشد، و امنیت ساختمان را کاهش ندهد.

علاوه بر قوانین کلی ارائه شده،سازمان برنامه و بودجه کشور در سال ۱۳۹۸ ، کتابچه ای را با عنوان راهنماي طراحي و اجراي بام هاي سبز منشر نمود که به عنوان اولین راهنمای رسمی ساخت بام سبز ارائه شده است. و در آن عناوین مختلفی مانند تعریف بام سبز، الزامات اجرایی و الزامات محیطی در بخش های مختلف شرح داده شده.

بر اساس موارد فوق برای دریافت ضوابط ساخت و ساز بام سبز در هر شهر و دریافت مجوز، می توان به شهرداری یا نظام مهندسی آن شهر مراجعه نموده و  از قوانین تشویقی نیز برخوردار گردید. در ادامه به عنوان نمونه بخشی از قوانین تشویقی بام سبز مربوط به شهرداری شیراز و مشهد ذکر شده است.

 

قوانین اجرای بام سبز در ایران
بام سبز باغ کتاب تهران، وسیع ترین بام سبز ایران

 

قوانین تشویقی ساخت بام سبز در شیراز

در مجموعه قوانین، مقررات و مصوبات مربوط به محاسبه عوارض شهرداری شیراز سال ۱۳۹۳ بام سبز معرفی شده است. فصل بیست و یکم این مجموعه با عنوان بام سبز، علاوه بر ارائه تعریف مشخص برای بام سبز دستورالعمل های اجرایی را نیز عنوان می کند که در آن حداقل های ساخت، ارائه نقشه های فنی، عناوین نظارت شهرداری و نکات مربوط به اخذ پروانه و پایان کار به صورت کلی وجود دارد. در ادامه، بند ۱۵ این مصوبه ،که با موضوع عناوین تشویقی در ساخت بام سبز تدوین شده است را می توانید مطالعه نمایید.

بند ۱۵

جهت تشویق و افزایش انگیزه ساخت بام سبز و افزایش سرانه فضای سبز شهر، شهرداری اختیار دارد تا در صورت حصول شرایط بند ۱۳ (شرایطی که حداقل های تامین فضای سبز را رعایت می کند، مثلا در هر ۴۰ متر مربع باید ۲ درخت کاشته شود) نسبت به اعطای تشویق های زیر اقدام نماید:

الف: به ازای هر متر مربع فضای سبز (مازاد بر ۴۰% فضای سبز بند ۱۳ الف)، با مشخصات اجرائی مورد تایید شهرداری، برای ساختمان هایی که در حال اخذ پروانه ساختمانی هستند، تراکم مجاز ساختمانی به شرح زیر قابل افزایش خواهد بود:

  • الف-۱- در صورت اجرای هر متر مربع فضای سبز گسترده (مازاد بر ۴۰% فضای سبز اجباری) طبق ضوابط اجرایی مورد تایید شهرداری، ۱ متر مربع به تراکم مجاز با اخذ عوارض قانونی افزوده شود.
  • الف-۲- در صورت اجرای هر متر مربع فضای سبز نیمه فشرده (مازاد بر ۴۰% فضای سبز اجباری) طبق ضوابط اجرایی مورد تایید شهرداری، ۲ متر مربع به تراکم مجاز با اخذ عوارض قانونی افزوده شود.
  • الف-۳- در صورت اجرای هر متر مربع فضای سبز فشرده (مازاد بر ۴۰% فضای سبز اجباری) طبق ضوابط اجرایی مورد تایید شهرداری، ۳ متر مربع به تراکم مجاز با اخذ عوارض قانونی افزوده شود.
    تبصره: اضافه تراکم ذکر شده در بند ۱۴-الف میتواند حداکثر تا ۱۰% در هر طبقه با در نظر گرفتن پیش آمدگی مجاز در طرفین پلاک و رعایت حقوق مجاورین به اجرا درآید. در صورتی که ۱۰% مساحت ذکر شده در هر طبقه، جوابگوی تراکم مازاد مورد نیاز نباشد، امکان اضافه کردن حداکثر یک طبقه به اندازه تراکم مورد نیاز حاصل از تشویق، با رعایت فاصله از لبه ی بام مشرف به فضای باز و معبر وجود خواهد داشت.
نکته های کلیدی در طراحی روف گاردن - بخش دوم
مطالعه این مقاله

ب:به میزان ۳۰% مساحت مفید بام، نسبت به اعطای تراکم در یک طبقه اضافه در جهت ساخت کاربریهای مرتبط با بام سبز (غیر مسکونی) نظیر سالن اجتماعات، سالن ورزشی و… بر روی بام با اخذ عوارض قانونی و نیز فاصله گرفتن از لبه های بام، در سمت معبر و فضای باز و نیز رعایت تمام اصول و ضوابط سازهای و اجرایی اقدام گردد.

ج: جهت تشویق و افزایش انگیزه ساخت بام سبز، متقاضی میتواند نسبت به کسر فضای باز ساختمانی، به ازای هر واحد حداکثر پنج متر، به شرط اجرای سه برابر فضای سبز در بام با مشخصات اجرایی مورد تایید شهرداری اقدام نماید.

د: به ازای اختصاص هر متر مربع فضای سبز در بام، مازاد بر ۴۰% سبز بند ۱۳-الف، طبق جدول زیر از هزینه تراکم کل ساختمان (در صورت وجود) کسر شود:

 

۴۰ ۵۰ ۶۰ ۷۰ ۸۰ ۹۰ ۱۰۰ درصد فضای سبز از سطح خالص پشت بام
۰ ۱۰ ۲۰ ۳۰ ۴۰ ۵۰ ۶۰ درصد کاهش هزینه تراکم ساختمانی

 

موارد تشویق در موردهای الف، ب، ج و د، برای ساختمانهای موجود (آن دسته از ساختمانهایی که پروانه ساختمانی و یا پایان کار را قبل از درخواست اجرای بام سبز اخذ کردهاند) در صورت حصول شرایط اجرایی، سازهای و ضابطهای قابل اجرا خواهد بود.در صورتی که شرایط بنا برای اخذ تشویقها مهیا نباشد و مالک بنا نسبت به اجرای بام سبز اقدام کرده باشد و در صورت حصول تمام شروط، شهرداری می تواند نسبت به پرداخت تشویق به صورت اعتبار اقدام نموده و با قید کردن در پایان کار ساختمان و یا گواهینامه هایی با ذکر مبلغ تشویق، که در آن زمان به متقاضی بام سبز تعلق می گیرد، اقدام کند.

شایان ذکر است این تشویق برای بناهای موجود و یا در حال ساخت که در آن بام سبز اجرا شده باشد و وفق ضوابط و نقشه های مصوب باشد، در زمان تجدید بنا و یا اضافه بنا قابل استفاده بوده و در زمان اخذ پروانه بنای آتی الاحداث لحاظ خواهد شد.

قوانین و ضوابط ساخت بام سبز مشهد
بام سبز هتل رفاه مشهد

قوانین تشویقی ساخت بام سبز در مشهد

شهرداری مشهد در سال ۹۱ به منظور ایجاد و توسعه فضای سبز برای اجرای حداکثر ۲۰۰۰ مترمربع بام سبز، اقدام به تدوین طرحی با عنوان تسهیلات تشویقی و حمایتی در احداث بام سبز نموده و ضمن ارائه تعریف های کلی، روش محاسبه تسهیلات را نیز معرفی کرد. به طوریکه این میزان با توجه به مساحت کل بام، مساحت فضای سبز ایجاد شده و ضریب تناسبی که سازمان معرفی کرده بود، تعیین می شد. بر این اساس هزینه اجرایی هر متر مربع باغ بام Extensive و Semi-intensive برای سال۹۰ و ۹۱ برابر با ۱,۵۰۰,۰۰۰ ریال برآورد گردید که برای شهروندان در سال ۹۰ و ۹۱ به ازای هر مترمربع مبلغ ۴۰۰٫۰۰۰ ریال قابل پرداخت بود. برای دیدن متن کامل این مصوبه به لینک زیر مراجعه نمایید .

طرح تسهیلات تشویقی و حمایتی در احداث بام سبز تدوین شده توسط شهرداری مشهد.

اجرای روف گاردن
بنر اجرای روف گاردن
دانلود کاتالوگ اسپینگر
دانلود کاتالوگ اسپینگر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

error: این محتوا شامل قوانین کپی رایت می شود.
× چطور می‌تونم کمکتون کنم؟